Inleiding

Aanleiding

De opkomst van generatieve AI — in het bijzonder grote taalmodellen zoals ChatGPT, Gemini en Claude — heeft de onderwijswereld in een stroomversnelling gebracht. Waar het onderwijs traditioneel kon rekenen op vaste kaders rond toetsing, brongebruik en leerprocessen, dwingt AI tot een fundamentele heroverweging van deze kaders.

Vlaamse hogeronderwijsinstellingen staan voor een tweeledig vraagstuk: enerzijds willen ze studenten voorbereiden op een arbeidsmarkt waar AI-geletterdheid onmisbaar wordt, anderzijds worstelen ze met de uitdagingen die AI stelt aan academische integriteit en leerrendement.

Onderzoeksvragen

Dit project beantwoordt de volgende centrale onderzoeksvraag:

Hoe kunnen opleidingen in het Vlaamse hoger onderwijs een gefundeerd en toekomstbestendig beleid ontwikkelen rond het gebruik van AI door studenten en docenten?

Deelvragen:

1. Welke wetenschappelijke inzichten bestaan er over de impact van AI op leerprocessen?
2. Hoe gaan vergelijkbare onderwijssystemen internationaal om met AI-beleid?
3. Welke praktische richtlijnen zijn bruikbaar voor docenten in verschillende disciplines?
4. Hoe kan AI-geletterdheid worden opgenomen in bestaande curricula?

Methodologie

Het onderzoek verloopt in drie fasen:

Fase 1: Systematisch literatuuronderzoek

Analyse van peer-reviewed publicaties (2020–2025) over AI in het hoger onderwijs. Databases: ERIC, Scopus, Web of Science. Selectiecriteria: relevantie voor hoger onderwijs, empirische onderbouwing, toepasbaarheid in Vlaamse context.

Fase 2: Praktijkonderzoek

Interviews en focusgroepen met docenten uit diverse Vlaamse hogeronderwijsinstellingen. Casestudies van instellingen met vergevorderd AI-beleid.

Fase 3: Co-creatie richtlijnen

Participatieve workshops met docenten, beleidsmakers en studenten. Iteratieve ontwikkeling en validatie van de richtlijnengids.