Scenario-typologieën
Door beide assen te combineren ontstaan vier herkenbare scenario-typologieën die mogelijke verhoudingen tussen professional en AI beschrijven. Deze typologieën zijn inductief opgebouwd vanuit de sessiedata en zijn analytisch van aard.
De typologieën moeten daarbij niet gelezen worden als vaste of empirisch afgebakende profielen van professionals, maar als interpretatieve denkkaders die helpen om verschillende mogelijke posities binnen AI-geïntegreerde werkprocessen zichtbaar en bespreekbaar te maken. In de praktijk kunnen professionals kenmerken van meerdere typologieën combineren of tussen posities verschuiven afhankelijk van context, taak, tijdsdruk of organisatorische verwachtingen.
Gegeven de onderwijskundige doelstelling van het project krijgen ze echter ook een normatieve lading: ze helpen formuleren welke professionele positie het curriculum beoogt te ontwikkelen, en welke posities het curriculum bewust wil vermijden.
De vier kwadranten corresponderen precies met de typologieën die hieronder worden beschreven. De groene stip markeert het wenselijke eindpunt: De Regisseur. Dit is het scenario dat beide sessies als norm formuleren, maar ook als het meest veeleisend in termen van competenties. De andere typologieën zijn geen vaste eindposities, maar beschrijven richtingen waarin curricula en beroepspraktijken kunnen evolueren wanneer begrip, sturing en kritisch professioneel handelen onder druk komen te staan.
De keuze om de Regisseur als wenselijke professionele positie naar voren te schuiven, sluit rechtstreeks aan bij de centrale doelstelling van het PWO SAIL-project: studenten ondersteunen in het ontwikkelen van competenties op een gewenst zelfstandigheidsniveau zonder afhankelijk te worden van GenAI. Binnen deze logica blijft de professional niet louter gebruiker van AI-output, maar behoudt die inhoudelijke controle, kritisch beoordelingsvermogen en verantwoordelijkheid over het professionele handelen. De Regisseur vertegenwoordigt daarmee niet alleen een analytisch scenario, maar ook een pedagogische ambitie: professionals ondersteunen om AI bewust, kritisch en doelgericht te integreren zonder het professionele oordeelsvermogen uit handen te geven.
Vanuit het in deze synthese gehanteerde dispositionele perspectief beschrijven de typologieën bovendien niet uitsluitend verschillen in competenties, maar ook verschillen in de mate waarin professionals hun kennis, kritisch oordeel en verantwoordelijkheid daadwerkelijk activeren binnen AI-geïntegreerde werkprocessen. Professionals met vergelijkbare competenties kunnen daardoor, afhankelijk van hun professionele disposities, in verschillende typologieën terechtkomen of tussen typologieën verschuiven naargelang de context, tijdsdruk of organisatorische verwachtingen.